Những bài toán phát triển ngày càng phức hợp đang đặt ra yêu cầu mới đối với mối quan hệ giữa đại học và thực tiễn: tri thức cần được kết nối chặt chẽ hơn với những vấn đề đang đặt ra trong quản lý, điều hành, doanh nghiệp và khoa học – công nghệ. Diễn ra trong khuôn khổ Hội nghị Kết nối đối tác khu vực công UEH năm 2026, UniverCity Talk “HCMC Beyond – Thành phố chuyển mình” Tập 3 mở ra cuộc trao đổi giữa các nhà quản lý, chuyên gia và doanh nghiệp về tinh thần Đại học Đồng kiến tạo – cùng nhận diện vấn đề, cùng tìm kiếm giải pháp và cùng tạo ra giá trị phát triển.

 

UniverCity Talk “HCMC Beyond – Thành phố chuyển mình” là chuỗi talkshow do Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh (UEH) phối hợp cùng Đài Phát thanh và Truyền hình TP.HCM (HTV) thực hiện. Với thông điệp “Tri thức. Hành động. Tương lai.”, chương trình kết nối các góc nhìn học thuật với những vấn đề thực tiễn trong tiến trình phát triển của TP.HCM, các địa phương và đất nước.

 

Tập 3 được thực hiện trong khuôn khổ Hội nghị Kết nối đối tác khu vực công năm 2026 do UEH tổ chức, với sự dẫn dắt của GS.TS. Nguyễn Khắc Quốc Bảo – Phó Giám đốc Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh, cùng sự tham gia của:

 

• TS. Trương Minh Huy Vũ – Phó chủ tịch UBND TP.HCM, Chủ tịch Cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính Quốc tế tại TP.HCM, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển TP.HCM;
• Đồng chí Nguyễn Minh Luân – Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau;
• TS. Phạm Quốc Bảo – Chủ tịch Hội đồng thành viên Tổng Công ty Điện lực TP.HCM;
• TS. Nguyễn Hữu Xuyên – Phó Hiệu trưởng Trường Đào tạo, Bồi dưỡng cán bộ Khoa học và Công nghệ.
•  

Từ bốn góc nhìn về quản lý địa phương, phát triển và điều hành đô thị, quản trị doanh nghiệp nhà nước và khoa học – công nghệ, cuộc tọa đàm cùng đặt ra một câu hỏi: Đại học có thể tham gia như thế nào để tri thức gắn chặt hơn với những bài toán phát triển của thực tiễn?

 

 

Mục tiêu phát triển cần đi cùng năng lực thực thi

 

GS.TS. Nguyễn Khắc Quốc Bảo: TP.HCM đang bước vào một giai đoạn phát triển mới với nhiều mục tiêu lớn. Từ thực tiễn quản lý và nghiên cứu phát triển Thành phố, theo TS. Trương Minh Huy Vũ, đâu là những vấn đề cần được ưu tiên để các mục tiêu đó thực sự đi vào cuộc sống?

 

TS. Trương Minh Huy Vũ: Thành phố đã có những mục tiêu và chỉ tiêu phát triển lớn. Vấn đề quan trọng tiếp theo nằm ở cách làm, con người thực hiện và cơ chế để chuyển các mục tiêu thành kết quả cụ thể.

 

Trong quá trình đó, vai trò của giới nghiên cứu và các trường đại học cũng cần gắn nhiều hơn với thực tiễn. Nghiên cứu và tư vấn chính sách là cần thiết, nhưng điều quan trọng là những đề xuất đó được triển khai như thế nào và cuối cùng tạo ra những thay đổi gì đối với Thành phố.

 

Hiệu quả của một chính sách cần được nhìn nhận thông qua những tác động cụ thể đối với chất lượng sống, môi trường, quản trị và sự phát triển.

 

GS.TS. Nguyễn Khắc Quốc Bảo: Ở góc độ một địa phương, nhu cầu hợp tác với các trường đại học hiện nay đang đặt ra như thế nào, thưa đồng chí Nguyễn Minh Luân?

 

Đồng chí Nguyễn Minh Luân: Với địa phương, điều quan trọng là làm thế nào đưa những kết quả nghiên cứu có giá trị vào điều kiện thực tiễn và tạo ra hiệu quả cụ thể.

 

Hợp tác với đại học đồng thời cần góp phần xây dựng năng lực nội sinh cho địa phương. Thông qua quá trình cùng làm việc, đội ngũ cán bộ không chỉ tiếp nhận một sản phẩm nghiên cứu, mà còn có cơ hội nâng cao năng lực để có thể tiếp tục vận hành, phát triển và thích ứng với những yêu cầu mới.

 

Tinh thần hợp tác vì vậy cần hướng đến việc lựa chọn đúng vấn đề thực tiễn, kết nối với năng lực phù hợp của đại học và cùng tìm kiếm những giải pháp có khả năng triển khai.

 

Tri thức cần gắn với ứng dụng và tác động

 

GS.TS. Nguyễn Khắc Quốc Bảo: Thưa TS. Phạm Quốc Bảo, từ khu vực công sang doanh nghiệp nhà nước, yêu cầu đổi mới quản trị hiện nay đang thay đổi như thế nào? Công nghệ và dữ liệu đang tác động ra sao đến cách thức vận hành doanh nghiệp?

 

TS. Phạm Quốc Bảo: Đổi mới quản trị không đơn thuần là đưa thêm công nghệ vào hoạt động của doanh nghiệp. Công nghệ, dữ liệu và chuyển đổi số cần gắn với sự thay đổi trong cách thức quản trị và vận hành.

 

Một trong những hướng quan trọng là tăng cường quản trị dựa trên dữ liệu, mục tiêu và kết quả đầu ra, đồng thời gắn với yêu cầu về minh bạch, trách nhiệm giải trình và quản trị rủi ro.

 

Công nghệ có thể tạo ra những công cụ mới, nhưng con người vẫn là yếu tố quyết định. Vì vậy, quá trình chuyển đổi cần đi cùng với phát triển năng lực đội ngũ, thay đổi tư duy và phương thức làm việc để công nghệ thực sự tạo ra hiệu quả.

 

GS.TS. Nguyễn Khắc Quốc Bảo: Ở góc độ khoa học – công nghệ, đâu là điểm cần thay đổi để nghiên cứu không dừng lại ở kết quả khoa học mà có thể đi sâu hơn vào ứng dụng và thực tiễn thưa TS. Nguyễn Hữu Xuyên?

 

TS. Nguyễn Hữu Xuyên: Các bài toán phát triển hiện nay ngày càng có tính liên ngành và xuyên ngành. Vì vậy, hoạt động nghiên cứu cũng cần được tổ chức theo cách có thể kết nối nhiều lĩnh vực và nhiều chủ thể khác nhau.

 

Thay vì chỉ nhìn vào từng đề tài hay dự án riêng lẻ, có thể tiếp cận theo một chuỗi gồm ý tưởng – ứng dụng – chuyển giao – lan tỏa – tác động.

 

Điều này giúp đặt kết quả nghiên cứu trong một quá trình rộng hơn: nghiên cứu tạo ra giá trị gì, có thể được chuyển giao như thế nào, ai là chủ thể tiếp nhận và khả năng tạo ra tác động trong thực tiễn ra sao.

 

Cùng đặt vấn đề, cùng giải bài toán

 

GS.TS. Nguyễn Khắc Quốc Bảo: Nếu những bài toán phát triển ngày càng phức hợp và một chủ thể khó có thể tự mình giải quyết, mối quan hệ giữa Nhà nước – Đại học – Doanh nghiệp cần được tổ chức như thế nào để tạo ra hiệu quả thực chất hơn thưa TS. Nguyễn Hữu Xuyên?

 

TS. Nguyễn Hữu Xuyên: Mỗi chủ thể có những thế mạnh riêng. Đại học và viện nghiên cứu có năng lực về tri thức, nghiên cứu, công nghệ và nguồn nhân lực; doanh nghiệp có thực tiễn, thị trường và khả năng ứng dụng; Nhà nước có vai trò về chính sách, thể chế và tạo lập những điều kiện cần thiết.

 

Điều quan trọng là phải kết nối được những thế mạnh đó để các bên có thể bổ sung cho nhau trong quá trình giải quyết vấn đề.

 

Các chương trình hợp tác cũng cần hướng đến những bài toán thực tế, xác định rõ nhu cầu, giải pháp và khả năng ứng dụng, qua đó tạo điều kiện để tri thức khoa học – công nghệ được chuyển hóa thành những giá trị cụ thể.

 

GS.TS. Nguyễn Khắc Quốc Bảo: Thưa đồng chí Nguyễn Minh Luân, nếu phải khái quát tinh thần hợp tác mà địa phương mong muốn với các trường đại học trong giai đoạn tới, đồng chí sẽ nhấn mạnh điều gì?

 

Đồng chí Nguyễn Minh Luân: Đó là tinh thần “cùng đặt vấn đề, cùng giải bài toán, cùng triển khai và cùng hưởng thụ thành quả.”

 

Hợp tác sẽ có ý nghĩa hơn khi các bên không chỉ gặp nhau ở một sản phẩm cuối cùng, mà cùng tham gia ngay từ quá trình xác định vấn đề, tìm kiếm giải pháp cho đến triển khai trong thực tiễn.

 

Qua đó, địa phương có thể tiếp nhận tri thức và giải pháp phù hợp, đồng thời từng bước nâng cao năng lực của chính mình.

 

Đại học Đồng kiến tạo: Cùng giải những bài toán phát triển

 

GS.TS. Nguyễn Khắc Quốc Bảo: Qua những trao đổi hôm nay, có thể thấy các bài toán phát triển đang đặt ra ngày càng đa chiều, từ thể chế, chính sách và quản trị địa phương đến đổi mới quản trị doanh nghiệp, phát triển nguồn nhân lực, khoa học – công nghệ và chuyển đổi số. Trong bối cảnh đó, đâu là cách để nâng tầm mối quan hệ hợp tác giữa đại học và khu vực công, để tri thức thực sự đi vào giải quyết những vấn đề của thực tiễn thưa các diễn giả?

 

TS. Trương Minh Huy Vũ: Điều quan trọng trước hết là phải thống nhất về tư duy và cách tiếp cận. Khi mục tiêu phát triển đã được xác định, vấn đề tiếp theo là lựa chọn cách làm, con người chịu trách nhiệm và tạo ra không gian, điều kiện tương xứng để thực hiện. Các chương trình hợp tác cần gắn với mục tiêu và trách nhiệm cụ thể, sẵn sàng thử nghiệm, đồng thời có cơ chế đo lường kết quả theo từng khoảng thời gian phù hợp.

 

TS. Nguyễn Hữu Xuyên: Muốn kết quả nghiên cứu thực sự được chuyển hóa vào thực tiễn, cần thay đổi cách thiết kế quan hệ hợp tác. Đại học, viện nghiên cứu không thể tách rời cơ quan quản lý nhà nước và doanh nghiệp. Thay vì những đề tài, dự án hay chương trình riêng lẻ, cần tiếp cận theo hướng liên ngành, xuyên ngành và theo cả chuỗi giá trị, từ hình thành ý tưởng, ứng dụng, chuyển giao đến lan tỏa và tạo tác động.

 

Mỗi chủ thể có một thế mạnh riêng: đại học và viện nghiên cứu có năng lực tạo ra tri thức, tư vấn và đào tạo nguồn nhân lực; doanh nghiệp là nơi trực tiếp ứng dụng, chuyển hóa tri thức thành kết quả; Nhà nước giữ vai trò kiến tạo thể chế và hành lang pháp lý. Vì vậy, một mô hình hợp tác hiệu quả cần phát huy thế mạnh, đồng thời bổ sung những hạn chế của từng bên, hướng đến sự hài hòa lợi ích: nhà khoa học có động lực cống hiến, nhà trường sẵn sàng tham gia, Nhà nước yên tâm, doanh nghiệp đạt hiệu quả và xã hội được hưởng lợi.

 

GS.TS. Nguyễn Khắc Quốc Bảo: Tổng kết cuộc trao đổi, có thể khái quát 5 trụ cột hợp tác chiến lược cần được thúc đẩy trong thời gian tới: đồng kiến tạo thể chế, chính sách và cơ chế quản trị địa phương; đồng kiến tạo nguồn nhân lực theo chuẩn mực quốc tế và tư duy liên ngành; đồng kiến tạo các mô hình quản trị doanh nghiệp hiện đại; xây dựng những không gian thử nghiệm chính sách và công nghệ như City University Hub, Living Lab; và tối ưu hóa hệ sinh thái Nhà nước – Nhà trường – Doanh nghiệp.

 

Điểm chung xuyên suốt các trụ cột này là tinh thần cùng hành động. Đại học không chỉ cung cấp tri thức hay đứng bên ngoài để đưa ra khuyến nghị, mà cần kết nối năng lực nghiên cứu, đào tạo, tư vấn chính sách, dữ liệu và công nghệ với những bài toán cụ thể của khu vực công, địa phương và doanh nghiệp.

 

Đó cũng là tinh thần của mô hình Đại học Đồng kiến tạo mà UEH đang theo đuổi: tạo lập một hệ sinh thái để các chủ thể phát huy thế mạnh, bổ sung nguồn lực cho nhau và đưa tri thức vào giải quyết những vấn đề thực tiễn. Giá trị của hợp tác, vì vậy, không chỉ nằm ở số lượng chương trình hay đề tài được triển khai, mà quan trọng hơn là những năng lực mới được hình thành, những giải pháp được ứng dụng và những tác động được tạo ra cho Thành phố, địa phương, doanh nghiệp và cộng đồng.

 

Từ những trao đổi hôm nay, chữ “cùng” có thể xem là điểm gặp của tinh thần Đại học Đồng kiến tạo: cùng nhận diện vấn đề, cùng kiến tạo lời giải và cùng tạo ra giá trị phát triển. Đó cũng là cách UEH tiếp tục gắn tri thức với hành động, đồng hành cùng khu vực công trong giải quyết những bài toán phát triển của Thành phố, các địa phương và đất nước.

 

Đón xem các tập tiếp theo của UniverCity Talk “HCMC Beyond – Thành phố chuyển mình”, tiếp tục những cuộc đối thoại giữa tri thức và thực tiễn về các động lực mới, nguồn lực mới và những lựa chọn cho tương lai TP.HCM.

 

 

Nguồn: UEH